Na zdjęciu na białym tle widoczny jest drewniany młodek sędziowski leżący na okrągłej podkładce z tego samego materiału. Z tyłu za nim leżą dwie książki jedna na drugiej, oprawione w okładkę ze skóry.

Wliczanie do dochodu alimentów otrzymywanych przez dziecko jest niekonstytucyjne

Trybunał Konstytucyjny orzekł w środę, 3 kwietnia, że przepis ustawy o PIT, zgodnie z którym do dochodu dziecka z niepełnosprawnością wliczało się alimenty otrzymywane przez nie od rodzica, jest niezgodny z konstytucją.

Zaskarżony przepis ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uzależniał prawo rodzica utrzymującego dziecko z niepełnosprawnością do skorzystania z tzw. ulgi rehabilitacyjnej od wysokości alimentów otrzymywanych przez to dziecko. Zakwestionowana norma uzależniała też prawo do skorzystania z takiego odliczenia od formy, w jakiej spełniane są przez rodziców świadczenia alimentacyjne.

Alimenty

Przepis ten zaskarżyła do Trybunału matka osoby z niepełnosprawnością w związku ze sprawą jej rozliczenia podatkowego z 2008 r. W sprawie tej Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że do dochodu osoby z niepełnosprawnością wlicza się także alimenty płacone na rzecz jej dziecka. W konsekwencji wpłynęło to na możliwość skorzystania przez skarżącą z ulgi rehabilitacyjnej.

W skardze wskazano na nierówne traktowanie rodzin w trudnej sytuacji społecznej. Jak zaznaczyła skarżąca, rodziny które zapewniają dzieciom z niepełnosprawnością środki utrzymania o wartości nieprzekraczającej 9 tys. 120 zł rocznie mogą odliczyć od dochodu wydatki rehabilitacyjne. Z kolei rodzice płacący alimenty na dziecko z niepełnosprawnością o wartości przekraczającej ten próg nie mogą skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej.

Interwencja RPO

W tej sprawie udział zgłosił Rzecznik Praw Obywatelskich. W stanowisku skierowanym przez niego do TK jeszcze w 2016 r. wniósł o uznanie przepisu za niekonstytucyjny.

Zdaniem Rzecznika zakwestionowany przepis różnicował sytuację rodziców dzieci z niepełnosprawnością, którzy realizują obowiązek alimentacyjny z własnej woli oraz tych rodziców, którzy realizują go na podstawie wyroku sądu.

„Podatnicy, których dzieci otrzymują alimenty – zasądzone w wyroku – w wysokości przekraczającej wskazany przez ustawodawcę próg, nie mogą skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej. Natomiast kwota świadczeń alimentacyjnych uiszczanych (w pieniądzu lub poprzez świadczenia rzeczowe) nie wpływa na prawo do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej przez rodziców realizujących dobrowolnie obowiązek alimentacyjny” – zaznaczał RPO.

Obowiązek rodziców wobec dziecka

Trybunał orzekł w środę, 3 kwietnia, że zaskarżony przepis jest niezgodny z konstytucją.

„Regulacja ulgi rehabilitacyjnej inaczej kwalifikująca alimenty płacone przez rodzica na podstawie wyroku sądu, a inaczej inne świadczenia alimentacyjne, jest niezgodna z konstytucją” – wskazał TK.

Zdaniem Trybunału, świadczenie alimentacyjne w formie alimentów, tak jak spełniane w każdej innej formie, jest wypełnianiem „tego samego” obowiązku rodziców wobec dziecka.

„Nie ma racji systemowych, które uzasadniałyby odmienne traktowanie dla celów podatkowych świadczeń będących realizowaniem obowiązku alimentacyjnego rodzica względem dziecka w zależności od tego, w jakiej formie świadczenie takie jest spełniane” – zaznaczył TK.

Uzasadnienie wyroku

Trybunał uznał też, że m.in. ze względów aksjologicznych alimentom nie należy przypisywać funkcji dochodowej.

„Trybunał nie znalazł żadnych argumentów, które usprawiedliwiałyby zróżnicowanie możliwości skorzystania z tej ulgi przez rodziny znajdujące się w takiej samej sytuacji majątkowej i w równym stopniu ponoszące ciężary związane z niepełnosprawnością dziecka, zależnie od formy (sposobu) wypełniania przez rodzica obowiązku alimentacyjnego” – wskazano w uzasadnieniu wyroku.

TK zaznaczył, iż regulacja, której dotyczyła sprawa, zmieniła się na mocy nowelizacji ustawy z 2017 i 2018 r., jednak przepis ten w brzmieniu zakwestionowanym w skardze konstytucyjnej „może nadal być podstawą weryfikacji deklaracji i rozliczeń składanych przez podatników” przez urzędy skarbowe oraz podstawą orzeczeń sądów.

Wyrok TK jest ostateczny. Trybunał wydał wyrok w pięcioosobowym składzie, któremu przewodniczył sędzia Grzegorz Jędrejek. Sprawozdawcą była sędzia Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz.

Udostępnij poprzez:
Share on FacebookShare on Google+Pin on PinterestTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on StumbleUponShare on TumblrEmail this to someone

Zostaw komentarz:

Twój email nie będzie upubliczniony.