zdjęcie przedstawia poczekalnię do lekarza, stojące krzesła a wśród nich jeden wózek inwalidzki. Wszystkie siedzenia są puste, na ścianie wisi zdjęcie jadącego na rowerze kolarza

Są rekomendacje dla rządu w sprawie wprowadzenia zmian wynikających z zapisów Konwencji o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami

Na początku miesiąca pisałem wam o pytaniach na jakie musieli odpowiadać przedstawiciele polskiego rządu pytani przez odpowiedni komitet w ONZ o realizację Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych. Teraz pojawiły się rekomendacje komitetu.
Co z nich wynika? Po pierwsze do realizacji praw osób z niepełnosprawnościami należy podchodzić całościowo i interdyscyplinarnie. Nie chodzi bowiem tylko o bariery architektoniczne ale i rynek pracy, likwidację barier w dostępie do kultury, zniesienie ubezwłasnowolnienia czy przeciwdziałanie dyskryminacji ze względu na płeć.

Jak powiedziała podczas konferencji prasowej doktor Sylwia Spurek – z Zespołu do Spraw Równego Traktowania Biura Rzecznika Praw Obywatelskich – komitet zarekomendował Polsce podpisanie protokołu fakultatywnego do konwencji co umożliwi polskim obywatelom składanie skarg na brak realizacji praw konkretnej osoby przez państwo.

Eksperci w ONZ zwrócili także uwagę że potrzebny jest organ, który wszechstronnie i kompleksowo zajmowałby się tymi obszarami życia, w których prawa osób z niepełnosprawnościami mogłyby być naruszane.

Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych to zdaniem komitetu zdecydowanie za mało, ponieważ zajmuje się on wyłącznie pewnym wycinkiem rzeczywistości. Trochę zatrudnieniem, trochę rehabilitacją i nieco pomocą społeczną. Sylwia Spurek podkreśliła że zdaniem komitetu to dowód na to, że w Polsce podejście do osób z niepełnosprawnościami nie jest oparte na prawach człowieka ale na świadczeniach pomocy społecznej.

Kolejnym tematem poruszonym w rekomendacjach są prawa kobiet z niepełnosprawnością. Komitet zaleca stosowanie szczególnych polityk i przepisów wobec nich np dodania wskaźnika niepełnosprawność do procedury niebieskiej karty oraz szczegółowe zajęcie się sprawą dostępu kobiet z niepełnosprawnościami do opieki w zakresie zdrowia seksualnego, antykoncepcji czy usług ginekologicznych. Jak można się było spodziewać w rekomendacjach powróciła także kwestia ubezwłasnowolnienia.

Przepisy dotyczące tej sprawy w Polsce pochodzą jeszcze z lat sześćdziesiątych. W efekcie mamy najwięcej osób ubezwłasnowolnionych w Europie.

Dyrektorka Zespołu do Spraw Równego Traktowania – doktor Anna Błaszczak-Banasiak – powiedziała że ubezwłasnowolnienie jest instytucją, która w zły sposób broni praw osób niepełnosprawnych a obecnie nie mamy przepisów, które mogłyby je chronić nie odbierając im zdolności prawnych i wszystkich innych praw. Osoba ubezwłasnowolniona nie może podjąć samodzielnej aktywności w żadnym istotnym aspekcie życia. Nie może wstąpić w związek małżeński pracować czy skorzystać z prawa wyborczego. Konwencja sugeruje zastąpienie ubezwłasnowolnienia wspieranym podejmowaniem decyzji.

Podczas posiedzenia w Genewie osoby z niepełnosprawnością zrzeszone w organizacjach pozarządowych reprezentowała Anna Rutz – prezeska fundacji Elektrownia Inspiracji i członkini Komisji RPO do Spraw Osób z Niepełnosprawnością. W obecnym systemie prawnym istnieją konsultacje z organizacjami pozarządowymi ale wiemy i komitet też to dostrzegł, że mają one charakter mocno wybiórczy bardziej fragmentaryczny i z całą pewnością nie dotyczą wszystkich etapów wprowadzania przepisów w życie.

Przykładem tego jak przedmiotowo i paternalistycznie podchodzi się do osób z niepełnosprawnością jest jej zdaniem choćby język używany w systemie orzeczniczym.

Komitet zwraca uwagę, że w obecnym jak i w proponowanym systemie funkcjonuje terminologia sprzeczna z podejściem opartym na prawach człowieka. Wciąż mówimy o niezdolności do pracy stopniu niesamodzielności itd. Powinniśmy natomiast mówić o potencjale i możliwościach osób z niepełnosprawnościami oraz potrzebach jakie powinno się zaspokoić by mogły być aktywne. Są to między innymi asystencja osobista i pomoc przy osiąganiu mobilności.

Komitet dostrzegł także pozytywne działania rządu polskiego. Należą do nich program Dostępność Plus czy Przepisy Ustawy o Szkolnictwie Wyższym, które gwarantują wsparcie w nauczaniu osobom z niepełnosprawnościami. Wymieniono też Kodeks Wyborczy, który udostępnia i wzmacnia narzędzia, które umożliwiają głosowanie osób z niepełnosprawnościami.

Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar zauważył jednak, że ciągle nie istnieją narzędzia pozwalające samodzielnie oddać głos np osobom, które nie mają wykształconych rąk. Na wprowadzenie rekomendacji Polska ma osiem lat. Potem komitet sprawdzi w jaki sposób zapisy konwencji zostały wprowadzone.

Wszystkie rekomendacje przeczytacie na stronie Rzecznika Praw Obywatelskich.

Udostępnij poprzez:
Share on FacebookShare on Google+Pin on PinterestTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on StumbleUponShare on TumblrEmail this to someone

Zostaw komentarz:

Twój email nie będzie upubliczniony.