na zdjęciu znajduje się człowiek na wózku inwalidzkim, a za nim stoi kobieta. Zdjęcie jest tak skadrowane, że nie widać ich twarzy. Mężczyzna trzyma również kulę do podpierania podczas chodzenia.

Rząd Polski w ogniu pytań komitetu ONZ o prawa polskich obywateli z niepełnosprawnościami

W Genewie odbyło się kilka dni temu posiedzenie Komitetu ONZ do Spraw Osób z Niepełnosprawnościami, podczas którego pytano przedstawicieli rządu polskiego o realizację założeń Konwencji o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami. Pytano między innymi o ochronę socjalną, walkę z dyskryminacją, przeciwdziałanie przemocy wobec kobiet i sprawę ubezwłasnowolnienia.

Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych Krzysztof Michałkiewicz mówił rzecz jasna, że wszystko jest cudownie. Oto jego słowa:

Ratyfikowanie konwencji sześć lat temu jest dla nas przedmiotem dumy. Polska jako strona konwencji rzetelnie i uczciwie wykonuje jej postanowienia a wsparcie osób z niepełnosprawnościami należy do priorytetów rządu..

Podkreślał także rozpoczęcie programów Dostępność Plus i Za Życiem. Członkowie komitetu zadawali jednak wiele skomplikowanych pytań np o tak zwaną dyskryminację wielokrotną czyli dyskryminację ze względu na niepełnosprawność, płeć i orientację seksualną. Pytali też dlaczego w Polsce nadal obowiązują przepisy o ubezwłasnowolnieniu i z jakich powodów system wsparcia osób z niepełnosprawnościami nie został zdeinstytucjonalizowany.

W posiedzeniu wzięła udział zastępczyni Rzecznika Praw Obywatelskich, doktor Sylwia Spurek, z którą miałem kiedyś przyjemność rozmawiać o przeciwdziałaniu przemocy wobec kobiet. Wywiad z nią znajdziecie tutaj (link).

Od ratyfikacji konwencji Polska nie wprowadziła zmian legislacyjnych mających na celu zastąpienie instytucji ubezwłasnowolnienia systemem wspieranego podejmowania decyzji – tłumaczyła zastępczyni RPO. Osoba ubezwłasnowolniona nie może korzystać z prawa do głosowania nie może być członkiem partii politycznych ani organizować zgromadzeń nie może zawrzeć małżeństwa nie może sprawować władzy rodzicielskiej w stosunku do swoich dzieci. Kwestia ubezwłasnowolnienia jest o tyle paląca, że nasz kraj jest pod tym względem niechlubnym rekordzistą na skalę europejską. Ponad jedna czwarta wszystkich ubezwłasnowolnionych w Europie to Polacy. Ubezwłasnowolnienie to także jeden z elementów polskiego prawa, które są sprzeczne z Konwencją o Prawach Osób Niepełnosprawnych – dodała.

Ubezwłasnowolnienie jest po to by chronić te osoby ze względu na ich dobro żeby nie były wykorzystywane i oszukiwane i nie wyrządzano im szkody na ich dobrach materialnych -tłumaczył Paweł Jaros z Ministerstwa Sprawiedliwości. Zapowiedział jednak, że jego resort zajmie się sprawą. Nie podał natomiast kształtu ewentualnych zmian ani terminu, w którym mogłyby zostać wprowadzone.

Komitet dostrzegł i pochwalił działania rządu w sprawie reformy systemu orzecznictwa ale jednocześnie zapytał o polski system wsparcia.

Sylwia Spurek mówiła: Rzecznik z zaniepokojeniem zauważa, że w Polsce dominuje model opieki instytucjonalnej zamiast usług wsparcia świadczonych w społeczności. Niestety nie ma strategii ani planów deinstytucjonalizacji w Polsce. W praktyce nie są dostępne usługi asystencji osobistej i nie podjęto jeszcze działań w celu ich wdrożenia – dodała. Ten problem dotyczy jednak niemal całej Europy i od lat przedstawiciele środowisk osób z różnymi niepełnosprawnościami walczą o zastąpienie systemu opartego na instytucjach takim, w którym podstawową rolę odgrywać będą usługi asystenckie. W Polsce brakuje także opieki wytchnieniowej dla opiekunów i mieszkań chronionych dla dorosłych już osób z niepełnosprawnością.

Jak było do przewidzenia odpowiedzią na te zarzuty była mglista mapa drogowa przedstawiona przez Michała Pelczarskiego, dyrektora Biura Pełnomocnika do Spraw Osób Niepełnosprawnych. W skład owej mapy wchodzi między innymi Fundusz Solidarnościowy, który ma finansować działania z zakresu rehabilitacji społecznej osób z niepełnosprawnościami.

Możemy przyjąć, że usługi asystenta osobistego będą finansowane z Funduszu Solidarnościowego. Dodatkowo w ramach programu wiedza edukacja rozwój finansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego ministerstwo będzie realizowało duży projekt pozakonkursowy w ramach którego będą rozwijane narzędzia z zakresu rehabilitacji społecznej dotyczące przede wszystkim usług asystenckich – wyjaśniał Pelczarski. Wspomniane mieszkania chronione oraz dostosowane tanie mieszkania na wynajem mają powstawać w ramach programów Za Życiem i Mieszkanie Plus. A po za tym rząd przygotowuje strategię na rzecz osób z niepełnosprawnością do roku 2030, która lada moment ma trafić do konsultacji.

W kolejnej poruszonej sprawie przemocy wobec kobiet, polski rząd uważa że problemu nie ma.

W prawie istnieją mechanizmy przeciwdziałające przemocy oraz dyskryminacji i nie trzeba wprowadzać żadnych dodatkowych. Przedstawiciele Rzecznika Praw Obywatelskich i Komitetu mieli dokładnie odmienny pogląd. W posiedzeniu wzięły też udział reprezentantki organizacji działających na rzecz kobiet z niepełnosprawnościami. Polski rząd odmawia również podpisania protokołu fakultatywnego do konwencji, który umożliwiłby polskim obywatelom składanie skarg bezpośrednio do komitetu. Tłumaczy to faktem, że do komitetu wpłynęło jak na razie bardzo mało spraw i nie ma podstaw do przeanalizowania jak podpisanie protokołu wpłynie na sytuację w naszym kraju.

Pod koniec drugiego dnia posiedzenia Krzysztof Michałkiewicz podkreślił że opinie członków komitetu i zalecenia pod adresem Polski zostaną należycie wzięte pod uwagę przy tworzeniu polityki dotyczącej osób niepełnosprawnych i kształtowaniu konkretnych rozwiązań. Wstępne rekomendacje już są. Przedstawił je podczas posiedzenia przedstawiciel komitetu Jonas Ruškus. Chciałbym wezwać Polskę do wdrożenia modelu opartego na prawach człowieka zawierającego działania wyraźnie antydyskryminacyjne włączającego wszystkie osoby z niepełnosprawnościami. Zachęcam do wycofania wszystkich zastrzeżeń polskiego prawa do zapisów konwencji o prawach osób niepełnosprawnych a także podpisania protokołu fakultatywnego – apelował.

Polski rząd czeka w tej chwili na uwagi przedstawione na piśmie. Ruškus w imieniu komitetu zachęcił także do wdrożenia wszystkich przygotowanych przez komitet komentarzy do realizacji konwencji w Polsce. Jestem przekonany, że zobowiązanie rządu polskiego do wprowadzenia konwencji w sposób efektywny spowoduje, że osoby z niepełnosprawnością będą mogły być wspierane w odpowiedni sposób i móc podejmować samodzielne decyzje aktywnie biorąc udział w zarządzaniu swoim życiem oraz prowadzić godziwe życie w otwartym społeczeństwie -podkreślił.

Przebieg posiedzenia w języku polskim można obejrzeć na YouTube:

 

Widzicie państwo po tym artykule jak na dłoni jakie jest podejście przedstawicieli rządu. Wszystko kiedyś będzie albo jest przygotowywane – ewentualnie znajduje się na mapie drogowej do wdrożenia za dwadzieścia lat i przy sprzyjających okolicznościach może kiedyś zostanie wprowadzone Symboliczna jest niechęć do podpisania protokołu do konwencji bo umożliwiłoby to obywatelom naszego kraju skarżenie się na dyskryminację w Polsce i zapewne kosztowałoby sporo pieniędzy ponieważ występuje ona u nas na wszystkich możliwych poziomach.

Czy takie podejście do problemów obywateli z niepełnosprawnościami można uznać za poważne? Odpowiedzcie sobie państwo sami bo mnie cisną się na usta słowa powszechnie uważane za nieparlamentarne, dlatego właśnie kończę pisanie aby ich przypadkowo nie użyć.

Udostępnij poprzez:
Share on FacebookShare on Google+Pin on PinterestTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on StumbleUponShare on TumblrEmail this to someone

Zostaw komentarz:

Twój email nie będzie upubliczniony.