Ilustracja przedstawia niebieski pierścień przyjęty za symbol cukrzycy.

Jak walczyć z cukrzycą?

Cukrzyca to nieuleczalna i bardzo podstępna choroba ale dobrze wyedukowany pacjent jest w stanie skutecznie ją kontrolować i nie dopuścić do powikłań-opowiada Elżbieta Gnas prezes Mazowieckiego Oddziału Polskiego Stowarzyszenia Diabetyków.

Czym jest cukrzyca i jakie są jej przyczyny?

Cukrzyca spowodowana jest chorobą trzustki, która przestaje produkować insulinę. Możemy wyróżniać jej dwa podstawowe typy, oprócz tego rozróżniamy również cukrzycę ciężarnych, cukrzycę wieku dziecięcego i inne. Na pierwszy typ cukrzycy zapadają najczęściej osoby przed czterdziestym rokiem życia i w ich przypadku niezwykle ważne jest stałe kontrolowanie poziomu cukru, ponieważ ulega on gwałtownym zmianom w ciągu doby. Drugi typ tej choroby nazywamy cukrzycą wieku starczego diagnozowaną u ludzi po czterdziestym piątym roku życia. W tym wypadku choroba ma nieco łagodniejszy przebieg, ponieważ trzustka jest tylko zablokowana i zażywając odpowiednią tabletkę można pobudzić ją do produkcji insuliny. Jednak jak wykazały badania epidemiologiczne, II typ cukrzycy potrafi dawać większe powikłania niż typ I.

Co ważne każdy pacjent, który wychodzi od lekarza ze zdiagnozowaną cukrzycą dowiaduje się jednocześnie, że jest to choroba nieuleczalna która trwa do końca życia. Właśnie dlatego tak ważna jest świadomość jak ograniczać skutki choroby. Pacjent musi wiedzieć co robić żeby uniknąć powikłań, jak się odżywiać i jaki tryb życia jest dla niego najbezpieczniejszy. Sama insulina nie wystarczy. Z diety należy wyeliminować słodycze i wszystkie tłuszcze, a także mięsa wieprzowe czy potrawy smażone. Dopuszczalne są potrawy duszone, gotowane czy tak popularne w ostatnich latach produkty grilowane. Każdy chory powinien być pod stałą opieką dietetyka, bo to właśnie on zwraca uwagę, że w codziennym jadłospisie pacjenta powinny się znaleźć ryby, czy olej jako zamiennik tłuszczu. Bardzo wysoko może podnosić poziom cukru białe pieczywo (chrupiące bułeczki).

Niezwykle ważne przy cukrzycy jest prowadzenie aktywnego życia. Regularne ćwiczenia i ruch na świeżym powietrzu to minimum tego co możemy zrobić dla samych siebie.

Profesor Drzewiecki na jednym ze swoich wykładów udowodnił na podstawie badań, że tylko dlatego, że za pośrednictwem pilota obsługujemy odbiorniki RTV, światła i inny sprzęt, nie ruszając się z fotela, w skali roku przytyjemy około 3 kg. Zdaniem innego wybitnego uczonego profesora Tatonia rządy powinny zawrzeć jakieś ogólnonarodowe porozumienie, które określałoby metody i gwarantowało środki na walkę z cukrzycą, która z roku na rok dotyczy coraz większej liczby młodych osób. W Polsce choruje około 5% społeczeństwa, a lekarze szacują, że drugie tyle pacjentów nie wie, że ma cukrzyce. To bardzo podstępna choroba, ponieważ przez bardzo długi czas nic przy niej nie boli. Prawdziwe bóle i kłopoty zaczynają się dopiero przy powikłaniach, a wtedy dla wielu pacjentów może być już za późno.

Czy nowoczesne technologie pomagają chorym w codziennym życiu z cukrzycą?Jak można dziś ograniczyć ból związany z zastrzykami?

Jeszcze w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych ubiegłego stulecia życie z cukrzycą było bardzo trudne. Pacjenci nie mieli możliwości monitorowania poziomu cukru we krwi przez całą dobę, co narażało ich na niebezpieczeństwo i poważne komplikacje zdrowotne. Dzisiaj mogą to robić bez problemu za pośrednictwem glukometru. Ci, którzy mają cukrzycę typu chwiejnego muszą niestety sześć czy siedem razy dziennie ukłuć się w palec podać na paseczek kroplę krwi i odczytać wynik. Wielkim udogodnieniem dla pacjentów jest w ostatnich latach możliwość korzystania z pena, czyli urządzenia do którego możemy włożyć nabój z insuliną, a następnie wymienić igły. Największy komfort dają jednak pompy insulinowe refundowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia w Polsce wszystkim pacjentom do dwudziestego szóstego roku życia. Podaje ona insulinę przez całą dobę dokładnie w takiej ilości jaką zaprogramujemy. Wkłucia możemy wymieniać co siedem – dziesięć dni, a zamocowana jest w naszym ciele dzięki stałemu wkłuciu. Należy ją oczywiście zdejmować przed wejściem do wody, ale mimo to kiedy rozmawiam z użytkownikami pomp to wszyscy zgodnie twierdzą, że nigdy w życiu nie chcieliby być zmuszeni do powrotu do pena. Gwarantuje ona wielki komfort i pacjenci czują się z nią bezpiecznie mimo, że ci których nie obejmuje refundacja zmuszeni są do ponoszenia kosztów na poziomie od trzystu do sześciuset złotych miesięcznie, bo tyle właśnie kosztują wkłucia które należy wymieniać. W krajach lepiej rozwiniętych dostępne są już także nowoczesne urządzenia, które mierzą cukier bez konieczności kłucia się w palec co całkowicie eliminuje uciążliwy ból, bo wystarczy jednorazowe wkłucie w ciało.

Jakie powikłania może spowodować cukrzyca jeżeli ją zaniedbamy?

Cukrzyca potrafi zaatakować wzrok, czy nerki. Jednym z najpoważniejszych schorzeń jest tak zwana stopa cukrzycowa. Najczęściej prowadzi do amputacji nie rzadko całych nóg. Żeby uniknąć tak poważnych konsekwencji musimy bardzo dbać o zdrowie. Regularnie wykonywać badania kontrolne krwi i moczu. Przy tej chorobie nie możemy oszukiwać samych siebie. Życie z cukrzycą jest życiem uwarunkowanym. Jeśli dobrze się leczymy i przestrzegamy wszystkich zasad mamy szansę na to że długo będziemy się cieszyć zdrowiem. Nie wolno nam nigdy poddać się chorobie. Trzeba zrozumieć jak żyć z cukrzycą nauczyć się choroby i wiedzieć jak postępować na co dzień. Niezbędna jest oczywiście dobra współpraca z lekarzem diabetologiem i wymiana doświadczeń z innymi chorymi. Z całą pewnością cukrzyca to nie koniec życia. W naszym stowarzyszeniu mamy wielu naukowców, aktorów a nawet alpinistów i pirotechników. Chory z cukrzycą jest w stanie normalnie żyć i pracować.

Jak powinniśmy się zachować gdy na ulicy spotkamy człowieka który zemdlał z powodu niedocukrzenia?

Gwałtowny spadek cukru jest najczęściej spowodowany niefrasobliwością samego chorego. Człowiek świadomy własnej choroby musi wiedzieć, że powinien zawsze mieć przy sobie glukozę, kanapkę którą powinien zjeść zawsze o ściśle określonej porze i jeśli zapomni o tych podstawowych zasadach bardzo dużo ryzykuje. Kiedy już dojdzie do najgorszego informacją dla chcących udzielić pomocy mogą być rozdawane w naszym stowarzyszeniu karty ratownicze. Podane jest tam imię i nazwisko pacjenta, informacja o tym czy bierze insulinę czy środki doustne i co może mu się przytrafić. Bardzo rozpowszechnione są obecnie niebieskie opaski na rękę, na których jest napisane jestem chory na cukrzycę, jeśli zasłabłem natychmiast podaj mi coś słodkiego. To czytelna wskazówka dla innych jak powinni się zachować i często pozwala uratować życie cukrzyka. W dowodzie osobistym nosimy informację napisaną nawet w kilku językach, że jesteśmy diabetykami i jak nam pomóc, gdy zasłabniemy. Pomóc mogą także książeczki chorego.

Jak z pani perspektywy wygląda w Polsce dostęp do lekarza specjalisty?

Jeśli chory na cukrzycę często typu chwiejnego czeka na wizytę u diabetologa trzy, cztery miesiące to jest to wielkie nieporozumienie. To samo dotyczy nowych przypadków cukrzycy, bo jeśli lekarz podstawowej opieki medycznej podejrzewa ją u swojego pacjenta ten musi stanąć w bardzo długiej kolejce do specjalisty. Chory na cukrzycę w naszym kraju płaci za insulinę i to bardzo dużo często musi finansować także paski do kontroli poziomu cukru. Wydatki związane z cukrzycą, a często z leczeniem różnych dodatkowych przypadłości są bardzo duże. Cukrzyca jest tematem bardzo zaniedbanym. Przedstawiciele naszego stowarzyszenia regularnie biorą udział w posiedzeniach sejmowej i senackiej komisji zdrowia i podczas dyskusji wszyscy chętnie przyznają nam rację. Niestety jednak nie przekłada się to na żadne praktyczne działania, które mogłyby pomóc polskim cukrzykom. Skandalem dla mnie jest to że Polska jako jedyny kraj w Unii Europejskiej nie refunduje nowoczesnych leków stosowanych w drugim typie cukrzycy.

Proszę opowiedzieć o działalności stowarzyszenia. Jak pomagacie chorym? Na czym koncentrują się wasze działania?

Stowarzyszenie istnieje 34 lata. Od samego początku stawialiśmy na edukację. We współpracy z urzędem marszałkowskim wydaliśmy dwa poradniki dotyczące cukrzycy które stanowią wielką pomoc dla chorych. Chciałabym w tym miejscu serdecznie podziękować wszystkim, którzy przyczynili się do ich wydania. Organizujemy spotkania edukacyjne z udziałem lekarzy, integrujemy środowisko osób chorych. Na ulicy Nowogrodzkiej 40 w Warszawie znajduje się nasz ośrodek edukacyjno-zaopatrzeniowy. Każdy chory może do niego zadzwonić korzystając z numeru 22 628 60 62 lub przyjść do nas ze swoim problemem. Udzielimy wam wszystkim pełnego wsparcia, porozmawiamy o problemach, pokażemy jak wyczyścić glukometr. W razie potrzeby nabędziecie u nas ciśnieniomierz, glukozę czy bez uciskowe skarpetki zdrowotne odpowiednie dla nóg chorego na cukrzycę. Nosząc je chory nie doprowadzi do powstania stopy cukrzycowej co przecież jest bardzo ważne. Nasze stowarzyszenie jest organizacją pożytku publicznego, dlatego bardzo państwa proszę o przekazywanie nam jednego procenta. Z otwartymi rękoma przyjmiemy też wszystkich wolontariuszy którzy chcieliby się włączyć w nasze działania. Postarajmy się wspólnie zrobić wszystko aby sytuacja chorych na cukrzycę w naszym kraju wyglądała z dnia na dzień coraz lepiej.

Udostępnij poprzez:
Share on FacebookShare on Google+Pin on PinterestTweet about this on TwitterShare on LinkedInShare on StumbleUponShare on TumblrEmail this to someone

Zostaw komentarz:

Twój email nie będzie upubliczniony.